شناخت رمضان


به مدد و توفيق الهى اين نوشتار بر آن است كه به منظور ارايه نگاه صحيح درباره چيستى ماه رمضان, به بررسى و بيان ويژگيها, اوصاف و اسامى آن در آيات, روايات و ادعيه بپردازد.

هرچند با توجه به فراوانى اين اوصاف و ويژگى ها همه آن ها در اين مقاله نمى گنجد و ناگزيـــــر به بيان چند ويژگى اكتفا مى شود.


معنی واژه  مبارك و  برکت:

يكى از اوصاف ماه رمضان كه در برخى از روايات و ادعيه بدان تصريح شده است, صفت {مبارك} است, اينك تعدادى از آنها را با هم مرور مى كنيم:


قال رسول الله (ص): {قَد جاءَکُم شَهرُ رَمَضانَ؛ شَهرٌ مُبارَک......}

رسول خدا (ص) فرمود:

ماه رمضان به سوى شما آمد, ماه مبارك, ماهى كه خداوند روزه اش را بر شما واجب كرده است...


قال امیرالمومنین علی علیه السلام : ان رسول الله (ص) خطبنا ذات يوم فقال: { أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّهُ قَدْ أَقْبَلَ إِلَيْكُمْ شَهْرُ اللَّهِ بِالْبَرَكَةِ وَ الرَّحْمَةِ وَ الْمَغْفِرَةِ ...}

از امام على (ع) روايت شده كه فرمودند: روزى رسول خدا (ص) چنين فرمودند: مردم, ماه خدا همراه با بركت و رحمت و مغفرت به شما روى آورده است......


عن رسول الله (ص) انه كان يدعو اول ليله من شهر رمضان: { اَلْحَمْدَ لِلّهِ الَّذى اَکْرَمَنا بِکَ اَیُّهَا الشَّهرُ الْمُبارَک..... }

از رسول خدا (ص) روايت شده كه آن حضرت هميشه در شب اول ماه رمضان اين گونه دعا مى خواند: حمد و سپاس خدايى را كه ما را به تو اى ماه مبارك كرامت بخشيد...

واژه بركت:

علماى لغت واژه {بركت} را به فزونى و رشد همراه با ثبات و دوام معنى كرده اند.

در كتاب لسان العرب به نقل از ابن عباس آمده است: {معنى بركت فراوانى در هرچيز خير است}.

راغب اصفهانى نيز آن را به معناى ثبوت و استقرار خير الهى در چيزى مى داند, چنانچه برکت همانند بركه چيزى شبيه حوض به جايى كه آب در آن مجتمع و مستقر مى گردد, گفته مى شود.

واژه مبارک:

{مبارک}, به آنچه كه در آن خير فراوان وجود دارد و از او بروز و صدور مى يابد اطلاق مى گردد.

زجاج مى گويد: مبارك آن چيزى است كه از آن خير فراوان برآيد.

راغب نيز مى نويسد:به آنچه كه خير و فايده الهى در آن ثبوت و استقرار داشته باشد{ مبارك } گفته         مى شود


واژه بركت و مبارك از نگاه قرآن:

آنچه كه در آن خير فراوان و نفع و فايده بسيار, ثبات و قرار داشته و از آن صادر گردد, مبارك ناميده مى شود و بدين ترتيب عنوان { بركت } و { مبارك } در آيات قرآن كريم است که به چند نکته اشاره میکنیم


سوره مبارکه ص

كِتابٌ أنْزَلناهُ إلَيكَ مُبارَكٌ لِيَدَّبَّروا آياتِهِ.... اين كتابي كه بر تو نازل كرديم كتاب مباركی است تا مؤمنان در آياتش تدبّر كنند


سوره مبارکه فرقان

تبَارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلَى عَبْدِهِ... بركت آن كسي زيادست كه آرام آرام فرقان را فرستاد


سوره مبارکه دخان

إِنّا أَنْزَلْناهُ فِى لَیْلَةٍ مُبارَکَةٍ ... که ما آن را در شبى مبارک نازل کردیم.


سوره مبارکه مریم

وَبَارَكْنَا عَلَيْهِ وَعَلَىٰ إِسْحَاقَ... و خداوند مرا موجودي پر برکت قرار داده است.